• Blinde Braille bedenkt tastbaar schrift
  • Blinde Braille bedenkt tastbaar schrift
  • Blinde Braille bedenkt tastbaar schrift
  • Blinde Braille bedenkt tastbaar schrift
  • Blinde Braille bedenkt tastbaar schrift
  • Blinde Braille bedenkt tastbaar schrift
  • Blinde Braille bedenkt tastbaar schrift
  • Blinde Braille bedenkt tastbaar schrift
  • Blinde Braille bedenkt tastbaar schrift
  • Blinde Braille bedenkt tastbaar schrift
  • Blinde Braille bedenkt tastbaar schrift
  • Blinde Braille bedenkt tastbaar schrift
  • Blinde Braille bedenkt tastbaar schrift
  • Blinde Braille bedenkt tastbaar schrift
  • Blinde Braille bedenkt tastbaar schrift

Blinde Braille bedenkt tastbaar schrift

Vier januari was de verjaardag van Louis Braille (geboren in 1809), die op driejarige leeftijd door een ongeluk blind werd. Toen hij tien was, mocht hij naar een speciale school voor blinden, waar hij leerde lezen door grote letters-in-reliëf op de tast te herkennen. Het lezen vorderde langzaam, op die manier. Later kwam Louis in aanraking met het zogenaamde nachtschrift van Charles Barbier. Dit schrift, met codes die uit twaalf punten bestaan, werd in het leger gebruikt om geheime informatie uit te wisselen.
Louis ontwikkelde een eigen code met zes punten: het brailleschrift. Twee rijen van drie punten, gedrukt in papier, vormen een tastbaar schrift voor blinden en slechtzienden. Door de invoering van het Brailleschrift verbeteren de leefomstandigheden van blinden en slechtzienden: ze kunnen communiceren, hebben toegang tot informatie en volgen onderwijs. Dankzij Braille nemen ze volop deel aan het leven. Daarom werd 4 januari, de geboortedag van Louis Braille, in 2001 uitgeroepen tot Wereld Braille Dag.

Dankzij Louis Braille hebben blinden en slechtzienden zicht op een betere toekomst.

Blinde kinderen welkom

In landen als Zuid-Soedan gaan de meeste blinde kinderen nog niet naar school, zoals Charity Poni (15) en haar twee blinde zusjes Sejerina (13) en Magret (7), en haar blinde broertje (Kenneth (10). ,,Het is jouw schuld dat mijn kinderen gehandicapt zijn’’, zei mijn vader tegen mijn moeder. ,,Hij liet ons in de steek. ,,Mijn moeder wil ons soms ook alleen laten, zoals m’n vader deed. Ik word verdrietig als ze dat zegt. Want wat moeten wij zonder haar?’’
,,Het is een groot probleem dat we blind zijn en geen geld hebben’’, zegt Charity. ,,Mijn moeder verdient soms een beetje geld als ze water haalt voor anderen. En ze heeft ons land klaargemaakt voor het nieuwe seizoen, maar we hebben ook geen zaad om te zaaien. Ja, mijn moeder wil graag dat we naar school gaan, dat we zelfstandig worden en voor onszelf leren zorgen.’’
De buurkinderen van Charity gaan wel naar school. Charity hoort ze elke dag vertrekken en – aan het eind van de schooldag – weer thuiskomen. ,,Ik wil ook heel graag naar school’’, zegt Charity. ,,Maar de school in het dorp staat niet open voor blinde kinderen.’’ Blinde kinderen zijn wel welkom op een school in de omgeving, verder verwijderd van de hut van Charity. De leraren op deze school zijn speciaal opgeleid om blinden les te geven, en ze beheersen het brailleschrift. ,,Maar mijn moeder vindt de weg naar deze school lang en gevaarlijk, dus ik ga niet naar deze speciale school voor blinde kinderen.’’ Ook het schoolgeld is door haar alleenstaande moeder niet op te brengen. ,,We hebben nu vaak al niet te eten’’, zucht Charity.

Les in braille

,,In Zuid-Soedan gaan blinde kinderen meestal niet naar school’’, vertelt de Samuel Aange (10). ,,Ik kon ook niet naar school omdat ik blind ben en er geen mogelijkheden waren om mij les te geven. Samuel speelde – onder schooltijd met modder, waarvan hij autootjes maakte. Kinderen wilden het zelfgemaakte speelgoed graag hebben, Samuel heeft daardoor veel vrienden. ,,Maar mijn vrienden gingen naar school, terwijl ik hele dagen thuis zat. Ze vertelde me steeds weer hoe leuk het is om te leren. Ook mijn kleine kleine zusje gaat al lang naar school, ze zit zelfs in een hogere klas dan ik.’’ Maar de Samuels situatie is veranderd: leraren kregen een cursus van organisatie Light for the World, ze zien nu in dat gehandicapte kinderen naar school mogen en blinde kinderen kunnen leren. ,,Leraren leerden hoe ze mij en andere gehandicapte kinderen kunnen lesgeven, ze kregen bijvoorbeeld les in braille. Daardoor kan ik vandaag voor het eerst naar school”, lacht Samuel.

,,Ik ben heel blij dat ik nu ook kan leren lezen en schrijven in braille. Ik kijk ernaar uit.’’

Eindelijk naar school

Ook de zevenjarige Daiya Cain kwam haar erf niet af omdat ze blind is. Daiya is blind geboren. Ze was gewend zonder stok te lopen en kon op het erf alles blindelings vinden: de hut waarin ze slaapt, de kookhut, haar neefjes, de kippen en de rivier. ,,Aan het lopen met een blindenstok ben ik nog niet gewend’’, zucht ze.
,,Nu moet ik met een stok leren om naar school te kunnen lopen’’, vertelt Daiya. ,,Ik vind het eng om alleen naar school te lopen, de weg er naar toe is lang en vol gaten. En ik ben bang om te vallen en een ongeluk te krijgen. Met een blindenstok kan ik voelen of er gaten in de weg zitten of dat er iets op de weg staat. Als ik met een speciale stok loop kunnen mensen ook goed zien dat ik blind ben. Ze kunnen dan rekening met me houden.’’
Toen Daiya nog niet naar school kon, maakte ze tijdens schooltijd haar huis en het erf schoon. Ze haalde water en zorgde voor baby Dudu, haar neefje. ,,Maar nu kan ik eindelijk naar school’’, vertelt Daiya. ,,Ik wil graag studeren want ik wil dokter, verloskundige of gynaecoloog worden.’’ Daiya voelt zich zwaar gehandicapt doordat ze blind is. Maar ze denkt dat ze zich beter voelt als ze als arts aan het werk kan.

,,Ik wil graag zinvol bezig zijn’’, lacht Daiya.

Onderwijs is belangrijk

Alfred Almanja Martin (22) loopt ondertussen zelfverzekerd over het platgestampte erf bij de hutten van zijn familie. Op de tast vond hij net zijn kleren en kleedde zich aan in zijn hut. Zes jaar geleden kreeg Alfred ineens erge last van zijn ogen, ze werden rood en bloederig. Sindsdien is Alfred blind. Van de ene op de andere dag kon hij niet meer naar school, hij bleef het liefst in bed liggen slapen. ,,Ik was teleurgesteld en voelde me ongelukkig’’, vertelt Alfred. ,,Voordat ik blind werd kon ik voor mezelf zorgen. Ik maakte de lunch, bewerkte onze grond en verkocht groente van onze tuin. Ik ging met m’n vrienden naar school. Toen ik blind werd, moest ik van school. Mijn vrienden hebben de school wel af gemaakt en werken ondertussen in de hoofdplaats Juba of in buurland Oeganda.’’ Alfred bleef achter in zijn geboorteplaats, totaal afhankelijk van anderen en ongelukkig.

Blindenstok

Twee jaar geleden kwam Alfred in aanraking met de Soedanese organisatie SEM (Sudan Evangelical Mission). Alfred kreeg een speciale blindenstok en leerde daarmee lopen. Ook kan hij met zijn stok voelen waar hij is, zo valt hij minder vaak. Alfred kreeg les in het lezen en schrijven in braille. Na een onderbreking van zes jaar kon Alfred eindelijk weer naar school, hij zit nu in groep zeven. ,,Ik miste de vakken wiskunde en Engels het meest toen ik thuis zat’’, zegt Alfred. ,,Het spellen van Engelse woorden vind ik erg moeilijk in braille, maar het praten in het Engels lukt me wel’’, lacht hij. ,,Het liefst zou ik naar een speciale school gaan voor blinden.’’

Toekomst

,,Voordat ik blind werd kon ik voor mezelf zorgen, ik was onafhankelijk’’, verzucht Alfred. ,,Zelfs tijdens de oorlog kon ik me goed redden. Nu ben ik afhankelijk van anderen, omdat ik blind ben.

Ik zie dat onderwijs belangrijk is voor mijn toekomst. Door te leren krijg ik mijn onafhankelijkheid terug.’’

Het liefst wil Alfred studeren aan de universiteit in de hoofdstad Juba. Alfred lacht:

,,Ik wil leraren leren hoe ze mensen met een beperking kunnen lesgeven. Dat is mijn grootste wens voor de toekomst, zélfs als ik ineens weer zou kunnen zien.’’

Alfred, Charity en Daiya werden geïnterviewd voordat, in december 2013, gevechten uitbraken in Zuid-Soedan. Light for the World bekijkt hoe ze de kinderen kan blijven steunen.